Duurzaamheid van betonverhardingen

Duurzame wegen maken op efficiënte wijze gebruik van natuurlijke grondstoffen, met respect voor de leefomgeving gedurende de volledige levenscyclus; ze verbeteren de transportmogelijkheden voor de gehele gemeenschap; ze leveren sociaal-maatschappelijke diensten op vlak van mobiliteit, veiligheid en comfort door middel van doordachte keuzes in het ontwerp, de aanleg, het onderhoud, de renovatie en sloop.

 

schema_infrastructuur

 

Het ligt voor de hand dat bij aanleg en reconstructie van de weginfrastructuur gekozen moet worden voor duurzame en onderhoudsarme constructies. Dat zorgt voor een vrijwel permanente beschikbaarheid. Betonverhardingen voldoen daaraan. Bij het afwegen van mogelijke constructies, moet niet alleen worden gekeken naar de aanlegkosten, maar vooral naar de onderhoudskosten over langere termijn. Geen onderhoud betekent minder files, minder oponthoud en minder onveilige situaties tijdens onderhoudswerkzaamheden. Bovendien leidt het tot lagere maatschappelijke kosten.

 

PLANET

Betonwegen en milieu

  • De milieukosten van betonwegen zijn gunstiger vanwege de lange levensduur;
  • Het milieu-effect van het verkeer gedurende de levensduur is ten minste 10 maal groter dan het milieu-effect van aanleg, onderhoud en uitgebruikname;
  • Het gemiddeld brandstofgebruik van vrachtverkeer op betonwegen is 2,35% lager in vergelijking met asfaltwegen;
  • De CO2-emissiebeperking door brandstofbesparing door vrachtverkeer compenseert de CO2-emissie van het cement van de betonnen rijstrook in 50% van de levensduur;
  • De blijvende vlakheid en oppervlaktetextuur van betonverhardingen maken brandstofbesparing over langere tijd mogelijk;
  • Gedurende de gehele levensduur van een betonverharding is de CO2-opname door het beton gelijk aan 10-25% van de CO2-uitstoot voor de productie van het benodigde cement voor de betonverharding;
  • Uitloging van schadelijke stoffen uit de betonverharding is minder dan de hoeveelheden aanwezig in mineraalwater;
  • Beton is geschikt voor het aanleggen van vloeistofdichte verhardingen;
  • Beton is een inert materiaal, is 100% recyclebaar en hoogwaardig te hergebruiken;
  • 60% van de grove granulaten voor betonwegen kan vervangen worden door gerecycled beton;
  • Licht gekleurde wegverhardingen dragen bij aan de beperking van de opwarming ('urban heat-island effect') en aan de beperking van smog. 

 

Fietspad-TexelDoor de lichte kleur van beton is het oppervlak van het fietspad altijd goed zichtbaar.

 

 

PROSPERITY

Betonwegen en economie

  • Lifecycle Cost Analyse toont aan dat de lagere investeringskosten van een asfaltverharding niet opwegen tegen de langetermijnvoordelen van een betonverharding;
  • Klimatologische omstandigheden zijn niet van invloed op een goed aangelegde betonweg;
  • Het hoger reflecterend betonoppervlak kan een besparing op investerings- en energiekosten voor verlichting opleveren tot 30%;
  • Cement heeft een stabieler prijsniveau dan bitumen;
  • Concurrentie in materialen voor wegconstructies heeft een positieve werking op de marktsituatie. 

 

Rotonde-geen-spoorvorming-660x440Betonverhardingen zijn ongevoelig voor spoorvorming.

 

PEOPLE

Betonwegen en maatschappij

  • Betonwegen zijn in technisch opzicht veilig en gezond aan te leggen, met weinig hinder voor omgeving en omwonenden;
  • Een nieuwe betonweg kan na 4 tot 7 dagen door het verkeer in gebruik worden genomen;
  • Betonwegen zijn onderhoudsarm; dit vergroot de beschikbaarheid en mobiliteit;
  • De tegenwoordig hoge kwaliteit van betonoppervlakken voldoet aan de behoeften en doelstellingen van weggebruikers, bewoners en wegbeheerders;
  • Betonverhardingen zijn ongevoelig voor spoorvorming;
  • De blijvende langsvlakheid van het betonoppervlak draagt in hoge mate bij aan het rijcomfort;
  • De blijvende stroefheid van het betonoppervlak is van essentieel belang voor de verkeersveiligheid;
  • Het lichtgekleurde oppervlak van betonwegen verhoogt in de nacht de zichtbaarheid van de weg voor de weggebruikers;
  • Fijn uitgewassen beton is een goed alternatief voor een geluidarm en stroef wegdek.

 

Busbaan-Zuid-Tangent-660x440Betonwegen zijn onderhoudsarm; dit vergroot de beschikbaarheid en mobiliteit.

 

Groen beton

Het milieuprofiel van beton wordt voor een belangrijk deel bepaald door de toegepaste cementsoort. Afhankelijk van de milieuklasse, uitvoeringsmethode, sterkteontwikkeling en toepassing kan de producent/verwerker kiezen uit verschillende cementsoorten. De milieulast kan per cementsoort aanmerkelijk verschillen.

Met de SBRCURnet-rekentool Groen Beton kan het milieuprofiel van de betonmortel worden geoptimaliseerd. In dit rekenmodel kunnen naast de milieudata van grondstoffen ook milieudata over transportafstanden, wapening, bekisting et cetera worden meegenomen. Met het model kunnen complete betonconstructies worden gewaardeerd op milieubelasting.

Op basis van MRPI-bladen en LCA's van de grondstoffen worden elf milieueffecten gewogen. Deze betreffen onder andere grondbeslag, verzuring, bodemuitputting en broeikaseffect, ofwel de CO2-emissie. De informatie kan gebruikt worden om te voldoen aan bepaalde milieuambities en kan als input dienen voor DuboCalc en de CO2-prestatieladder.

Betonmortelleveranciers met het Beton Bewust-keurmerk zijn aantoonbaar maatschappelijk verantwoorde ondernemingen die graag hun kennis en innovaties inbrengen om bij te dragen aan duurzame betonverhardingen.

 

Betongranulaat-Beton-bewust-logoDe lange levensduur van een betonverharding heeft een gunstige invloed op de milieukosten.

 

CO2-footprint

Het gehalte aan portlandcementklinker in een cementsoort is bepalend voor de hoeveelheid CO2-uitstoot bij de productie van cement. Alleen portlandcement (CEM I) bestaat uit honderd procent portlandcementklinker. Wanneer andere hoofdcomponenten aan het cement worden toegevoegd, vermindert de CO2-uitstoot. Hoogovencement (CEM III/B) bevat in de regel maar 30 procent portlandcementklinker en heeft dus een lagere CO2-uitstoot. In de wegenbouw wordt veelal portlandvliegascement toegepast, wat tussen de 65 en 80 procent portlandklinker bevat.

Om een indruk te geven van de verschillen die kunnen ontstaan in CO2-emissie bij verschillende mengselsamenstellingen twee voorbeelden. De keuze van bindmiddelen is afhankelijk van veel factoren waarbij het milieuprofiel een onderdeel is van de afweging. In overleg tussen opdrachtgever, uitvoerder en betonmortelleverancier kunnen optimalisaties worden afgestemd.

 

Tabel CO2 footprint wegenbouwbetonCO2-footprint van twee mengsels van wegenbouwbeton.

 

Specials Duurzame Betonwegen

In de BetonInfra-special  Duurzame betonwegen worden de kenmerken en voordelen van betonwegen op de facetten Planet, Profit, en People uiteengezet. Daaraan zijn nog toegevoegd de facetten Policy, met beleidsuitgangspunten en een handreiking naar beschikbare afweegmodellen en Product, met de milieu-informatie over cement en beton. 

In de publicatie Betonwegen: Een doordachte en duurzame keuze wordt op basis van Belgische en internationale ervaringen aangetoond dat de hedendaagse betonwegen een duurzame oplossing kunnen betekenen voor onze maatschappij en dit voor de drie pijlers van duurzaam bouwen:  milieu, economie en sociaal-maatschappelijk belang